PROGRAMMA  PROJECTEN  PARASITES  Nomads in Residence  
Nomads in Residence
BIK VAN DER POL

Nomads in Residence/No. 19, 2004, Terwijde
Bik Van der Pol en Korteknie Stuhlmacher Architecten (NL)

Routebeschrijving



Foto: Jos van der Pol

Voor de kunstenaars Liesbeth Bik en Jos van der Pol vormt onderzoek op locatie een belangrijk uitgangspunt van hun werk. Zij creŽren regelmatig een situatie waarin kunstenaars en/of studenten elkaar ontmoeten, onderzoek doen en ervaringen uitwisselen. De door hen bedachte Nomads in Residence/No. 19 past binnen dit concept. Deze verplaatsbare, multifunctionele woon/werkruimte is toegesneden op een tijdelijk verblijf van een of meer bewoners. Het ontwerp voldoet aan hoge kwaliteitseisen en is duurzaam in gebruik. De massieve, uit naaldhout opgetrokken constructie kan tegen een stootje. Muren kunnen worden neergelaten, daarmee doorgangen en terrassen vormend. Zo nodig kan de zwarte doos in zijn geheel op een trailer geladen worden voor transport. Deze Ďnomadeí is oorspronkelijk ontworpen voor de tentoonstelling ĎMobiele architectuur op het Storkterreiní (2001) en in 2003 gerealiseerd in opdracht van Beyond. De Ďnomadsí heeft tijdens ĎParasite Paradiseí dienstgedaan als kunstenaarsverblijf. Die functie heeft het behouden na plaatsing in de wijk Terwijde (2004). Vele kunstenaars hebben vanuit deze residentie in het kader van het programma Action Research hun projecten uitgevoerd.


Foto: Jos van der Pol

Het gebied rondom Den Engh is in 2008 in ontwikkeling genomen. De Nomads in Residence is om die reden verhuisd naar ít Zand. Het beheer en de exploitatie van de Nomads wordt vanaf medio 2009 overgenomen door de organisatie Via Vinex, die culturele projecten organiseert in Leidsche Rijn.


Foto: Mischa de Ridder


ACTIVITEITEN

Verhuzing naar 't Zand 13A
Datum: 29 september 2008
Locatie: Emmerich Kalmanlaan 12


Activiteit: Maandag 29 september wordt het mobiele kunstenaarsatelier van Beyond (ook wel No.19 genoemd) verhuisd. Het paviljoen is ontworpen door het kunstenaarsduo Bik van der Pol i.s.m. Korteknie Stuhlmacher architecten en werd in 2003 gebouwd tijdens de manifestatie Parasite Paradise in Leidsche Rijn. Daarna kreeg het atelier een plek in Terwijde waar het functioneerde als gastverblijf voor kunstenaars die kennis wilde maken met Leidsche Rijn en zijn bewoners. Op de nieuwe locatie aan de weg 't Zand en Westlandsetuin zal de No.19 de komende 3 jaar onderdak bieden aan o.a. Via Vinex, een ontwikkelaar en organisator van culturele activiteiten in Leidsche Rijn.

Spectaculair transport
In de vroege ochtend van maandag 29 september zal de No. 19 worden opgetild, over de sloot getakeld, en op de oplegger van vervoersbedrijf Van der Tol worden geplaatst. Daarna volgt een spectaculair transport over de A2 naar de nieuwe locatie in Het Zand. Naar verwachting wordt het paviljoen diezelfde dag op nieuwe plek geplaatst. Het atelier is erop gebouwd om vervoerd te worden en is gebaseerd op de 'travel kit' bij uitstek: de container, maar dan in een royale variant met afmetingen van 18 x 4 x 3,4 meter, de maximale maat die vervoerd kan worden via de openbare weg. Exacte route en tijden van transport zijn op te vragen bij Bureau Beyond.


Functionele mobiliteit van de BEYOND parasites
No. 19 is een zogenaamde parasite, een voorbeeld van experimentele en mobiele architectuur. Een begrip dat in Leidsche Rijn voor het eerst werd geÔntroduceerd tijdens de manifestatie Parasite Paradise in de zomer van 2003. Op het toen nog braakliggende terrein naast het informatiecentrum Leidsche Rijn verrees een bijzondere nederzetting waar bezoekers ondermeer een drankje konden drinken in Bar Raketa, een voorstelling konden bijwonen in een theater van opeengestapelde kratten en konden logeren in de campingflat. Hiermee voorzag Beyond is een toenemende behoefte onder bewoners van Leidsche Rijn aan publieke voorzieningen in deze wijk in opbouw. Sindsdien heeft Beyond meerdere parasites in Leidsche Rijn geplaatst in afwachting van de definitieve stadse voorzieningen die over een paar jaar zullen worden gerealiseerd. Denk aan de Paper Dome, die gebruikt wordt als theater, Het Gebouw waarin kunstinstellingen van en buiten Utrecht de kans krijgen een tentoonstelling in Leidsche Rijn te programmeren, of aan de parasites Ste. Bazeille in De Hoge Woerd waar Natuur en Milieueducatie en de archeologen er dankbaar gebruik van maken. En de Parasol niet te vergeten, die jarenlang in Vleuterweide als buurthuis functioneerde en naar Breukelen verhuisde toen het permanente buurthuis in Vleuterweide werd opgeleverd.

No.19 in Het Zand
Op de nieuwe plek in Het Zand zal de No. 19 zijn publieke functie behouden. Af en toe zullen er kunstenaars verblijven die een sculptuur ontwerpen voor het Leidsche Rijn Park. Daarnaast zullen de initiatiefnemers van Via Vinex het paviljoen gebruiken als kantoor van waaruit ze in de toekomst allerlei culturele projecten voor en door bewoners van Leidsche Rijn zullen ontwikkelen. Beyond is verheugd dat No. 19 op de nieuwe locatie bijdraagt aan de ontwikkeling van cultuur in Leidsche Rijn.

Thinking the City
Datum: 9 oktober tot en met 22 oktober
Locatie: Nomads in Residence
Emmerich Kalmanlaan 12
3543 HB Utrecht
Activiteit: Beeldend kunstenaar Cindy Malon verblijft van 9 oktober tot en met 22 oktober in Nomads in Residence. Malon is geÔnteresseerd in de wijze waarop architectuur de leefgewoonten van bewoners beÔnvloedt. Ze vraagt zich af in hoeverre mensen die in Leidsche Rijn wonen zich identificeren met hun eigen woonwijk? En welke impact heeft de directe woonomgeving op concepten als 'realiteit' en 'mobiliteit'. Om dit te onderzoeken zal Malon gedurende haar verblijf een aantal onverwachte 'urban interventions' uitvoeren die worden vastgelegd op video. Een (beeldend) verslag van haar onderzoek zal na haar verblijf op deze site te zien zijn.




Georgia here we come. Deel 2.
Datum: Zaterdag 2 september 20:00 uur
Locatie: Nomads in Residence
Emmerich Kalmanlaan 12
3543 HB Leidsche Rijn, Utrecht
Activiteit: Georgia here we come! is een uitwisselingsproject georganiseerd door Enough Room for Space (Rotterdam), Expodium - platform voor jonge kunst (Utrecht) en Geo-Air Tbilisi (Tbilisi, GeorgiŽ). In maart 2006 bezocht een groep Nederlandse kunstenaars de Georgische hoofdstad Tbilisi en de komende drie weken brengen acht Georgische kunstenaars een bezoek aan Nederland. Van 28 augustus tot en met 3 september verblijven de GeorgiŽrs in Nomads in Residence, het kunstenaarsverblijf van BEYOND in Leidsche Rijn. Zaterdag 2 september om 20:00 presenteren ze daar hun eerste reacties op deze nieuwe wijk in wording. U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn.


Tbilisi (maart 2006)

Saakashvilli, de nieuwe president van GeorgiŽ, heeft alle GeorgiŽrs die in het buitenland studeren en werken opgeroepen om terug te komen naar hun geboorteland en mee te helpen met de wederopbouw. Expodium en Enough Room for Space gaan in op die oproep, al zijn zij geen GeorgiŽrs, en onderzoeken hoe kunst een bijdrage kan leveren in de strijd voor vrijheid en democratie en met name naar de positie van kunst daarin. De Nederlandse kunstenaars die in maart 2006 in Tbilisi verbleven werd gevraagd ter plekke een visie te ontwikkelen en te kijken waarin, en in welke mate bijgedragen kon worden aan de wederopbouw. Dit uitte zich o.a. in kleine ingrepen in de openbare ruimte, het leggen van contacten met inwoners van de stad, spontane initiatieven etc. De uiteindelijke visie op GeorgiŽ werd in de slot presentatie getoond. Het was ťťn groot succes! Voor een overzicht en achtergrond informatie over de kunstenaars kijk op www.enoughroomforspace.org.

Utrecht / Leidsche Rijn (augustus / september 2006)

Na het deel in Tbilisi is het nu de uitdaging voor de GeorgiŽrs om in Nederland te komen en hun ideeŽn te delen, rond te kijken en met een frisse blik en een volle database terug te gaan naar Tbilisi. De drie weken zijn zo opgezet dat de kunstenaars de mogelijkheid hebben zo veel mogelijk informatie te verzamelen, die zinvol kan zijn voor de ontwikkeling van de kunstwereld in Tbilisi, maar ook om nieuw werk te maken en te tonen. Dit alles krijgt de vorm van een werkruimte, waar dagelijks aan de grote database wordt gewerkt, en in een expositie waar bestaande en nieuwe werken elkaar aanvullen. Om zoveel mogelijk contacten te leggen en informatie in te winnen worden de kunstenaars op tour genomen in verschillende Nederlandse steden, vervuld door kunstenaars, architecten, theatermakers en iedereen die input wil geven aan het project. Een verblijf in Leidsche Rijn en een kennismaking met het meerjarig kunstproject BEYOND behoren tot deze ontdekkingstocht.


ARTIST IN RESIDENCE
Datum: 25 t/m 31 oktober 2004
Locatie: In Nomads in Residence
Activiteit: De Amerikaanse kunstenaar en architect Adam Kalkin zal tijdens deze 7 dagen in Leidsche Rijn werken aan een ontwerp voor een te bouwen huis, overleggen met architecten en de stedebouwkundige, en inspiratie op doen om vervolgens tot een voorstel te komen.



HOUSEWARMING
Datum: Zondag 16 mei 2004, 16.00 uur
Locatie: Enghlaan 21, Terwijde
Activiteit: housewarming met performance van Wilfried Houjebek, soundscape van Paul Segers en bar van cafť-bar Nergenshuizen (met dank aan Lazy Marie)



New Residents - Start
Datum: zondag 16 mei 2004 16.00 uur
Locatie: Nomads in Residence
Activiteit: start residence-project. Zes jonge kunstenaars verblijven tot 16 augustus steeds een tot twee weken in Nomads in Residence. David Gibbs, Lin Shih-Ying,Tilmann Meyer-Faje, Dijkman & Osterhold, Paul Segers, Mark&Mark&Paul en Tilmann Meyer-Faje nemen deel.





BIK VAN DER POL

De kunstenaars Liesbeth Bik en Jos van der Pol werken sinds 1995 samen. Het creŽren van omgevingen waarin mensen bijeen kunnen komen en uitwisselen is een van de kernen in hun werk. Hun activiteiten gaan vaak verder dan het scheppen van kunst; ze zijn mede-oprichter van het werkverband Nomads & Residents, een initiatief dat meetings, lezingen en presentaties via e-mailcorrespondentie organiseert en zo een informele kennisuitwisseling tot stand brengt, steeds toegespitst op een locale context. Ook voor Leidsche Rijn creŽren ze een dergelijke uitwisselingsmogelijkheid: hun parasite fungeert tijdens de tentoonstelling als onderkomen voor een aantal deelnemers van de Nederlandse kunstvakopleidingen, om hen in staat te stellen kennis te maken met de stadsontwikkeling van Leidsche Rijn. Na de tentoonstelling krijgt het werk een definitieve plek in Leidsche Rijn, waar het zal dienen als kunstenaarsverblijf, als artists in residence. Het ontwerp werd in samenwerking met de architecten Rien Korteknie en Mechthild Stuhlmacher ontwikkeld voor de meervoudige opdracht in het kader van de tentoonstelling Mobiele architectuur op het Storkterrein in 2001, uitgeschreven door SKOR en het Amsterdams Fonds voor de Kunst.


Korteknie Stuhlmacher Architecten

De architecten Mechthild Stuhlmacher en Rien Korteknie werken sinds 1997 samen. In 1999 richtten zij de Stichting Parasite Foundation, een internationale organisatie voor de ontwikkeling van hoogwaardige, tijdelijke architectuur. In samenwerking met architecten, kunstenaars, vormgevers en bouwers werken zij aan deze ruimtelijke experimenten met inventieve techniektoepassingen. Doel is het realiseren van karakteristieke, duurzame bouwwerken met bijzondere kwaliteiten op het gebied van woningbouw, scholenbouw en andere sociaal- culturele voorzieningen. Met de Parasite Las Palmas maakten zij een begin met deze praktijk.


Bezoek de website van Korteknie Stuhlmacher

Bezoek de website van Bik van der Pol